Wyspa św. Mikołaja

Słynna Wyspa Świętego Mikołaja to jedno z tych miejsc, w których piękno natury spotyka się z historią i tajemnicą. Przyciąga przede wszystkim miłośników historii, archeologii i pięknych krajobrazów. Położona niedaleko Fethiye, na południowo-zachodnim wybrzeżu Turcji, niewielkich rozmiarów wyspa zachwyca turkusowym morzem, skalistym krajobrazem i pozostałościami dawnych bizantyjskich budowli. Niektóre ruiny zachowały się w bardzo charakterystyczny sposób, część budowli znajduje się na lądzie, podczas gdy fragmenty dawnej zabudowy można znaleźć również wzdłuż brzegu i pod powierzchnią morza. Dziś wyspa poza bogatą historią, najczęściej kojarzona jest z pierwowzorem postaci św. Mikołaja.

Historia wyspy

Historia wyspy sięga V wieku naszej ery, kiedy stała się ważnym ośrodkiem chrześcijańskim. Powstawały tutaj kościoły, kaplice, miejsca pochówku, domy oraz cysterny służące do gromadzenia wody deszczowej. Położenie wyspy miało ogromne znaczenie. Znajdowała się ona na szlakach morskich prowadzących przez Morze Egejskie i Śródziemne. Przypuszcza się, że była miejscem postoju statków oraz ośrodkiem pielgrzymkowym dla chrześcijan podróżujących drogą morską. Liczne budowle sakralne wskazują, że wyspa pełniła funkcję znacznie ważniejszą niż zwykła osada. Niektóre źródła sugerują nawet, że mogło znajdować się tutaj centrum biskupie. Wyspa była zamieszkana przez kilka stuleci, a oficjalne materiały tureckich muzeów wskazują na obecność osadnictwa od V do XIII wieku, przy czym szczególnie intensywny rozwój religijny przypadał na V–VII wiek.

Śladami św. Mikołaja

Święty Mikołaj żył na przełomie III i IV wieku, a w rzeczywistości znany był jako biskup z Myry, starożytnego miasta znajdującego się na terenie dzisiejszego Demre. Zasłynął przede wszystkim z działalności charytatywnej: dobroczynności i pomocy potrzebującym. Tradycja przypisuje mu wiele historii o potajemnym pomaganiu biednym, ratowaniu ludzi przed niesprawiedliwością oraz trosce o dzieci i osoby znajdujące się w trudnej sytuacji.

Związek biskupa z Gemiler Adası jest jedną z największych tajemnic wyspy. Nie ma jednoznacznych dowodów, że właśnie tutaj mieszkał lub zmarł biskup z Myry, którego uważa się za historycznego pierwowzoru współczesnego Świętego Mikołaja. Wiadomo natomiast, że wyspa była ważnym miejscem kultu chrześcijańskiego i przez wieki pozostawała związana z tradycją poświęconą sw. Mikołajowi.

Wyspa Statków czy Wyspa Świętego Mikołaja?

Wyspa jest dziś znana pod kilkoma nazwami, a każda z nich wiąże się z jej historią.

Gemiler Adası oznacza dosłownie Wyspę Statków. Nazwa najprawdopodobniej nawiązuje do jej położenia i roli, jaką odgrywała w czasach bizantyjskich. Znajdowała się na ważnych szlakach morskich i była miejscem postoju statków oraz pielgrzymów podróżujących drogą morską.

Współcześnie miejsce to jest znane jako Aya Nikola Adası czyli Wyspa Świętego Mikołaja. Nazwa ta związana jest z odkrytymi na wyspie pozostałościami kościoła poświęconego św. Mikołajowi oraz tradycją, według której wyspa mogła mieć związek z kultem tego świętego. Co ciekawe, do dziś nie ma pewności czy wyspa była faktycznie związana ze św. Mikołajem z Myry. To właśnie dlatego historia Gemiler Adası oraz jej nazewnictwo pozostaje przedmiotem zainteresowania archeologów i historyków.

Podwodne ruiny

W wyniku procesów geologicznych, w tym ruchów tektonicznych i zmian poziomu morza, fragmenty dawnej zabudowy znalazły się pod powierzchnią wody. Niektóre pozostałości nadbrzeżnych ruin można obecnie obserwować na głębokości około 2 m. Pod wodą zachowały się m.in. pozostałości konstrukcji związanych z dawnym funkcjonowaniem osady. Zjawisko to pozwala zobaczyć, jak przez wieki zmienił się krajobraz wyspy. Co ciekawe, wyspa była niegdyś znacznie bardziej zabudowana. Badania archeologiczne pozwoliły zidentyfikować na samej wyspie 4 pozostałości kościołów, a w szerszej okolicy odkryto kolejne obiekty związane z chrześcijańskim osadnictwem. Znaleziono również ślady domów, cystern i innych budowli. Dzisiaj spacerując po wyspie można oglądać ruiny znajdujące się na zboczach, a jednocześnie dostrzec, że historia wyspy sięga również pod powierzchnię morza.

Gemiler Adası dzisiaj

Dziś wyspa ta jest stanowiskiem archeologicznym i jedną z ciekawszych atrakcji w okolicach Fethiye, którą można zwiedzić podczas rejsu w Oludeniz. Połączenie starożytnych ruin, bizantyjskiej historii, legendy o św. Mikołaju oraz turkusowych wód Morza Śródziemnego sprawia, że jest to jedno z ciekawszych miejsc do odwiedzenia w tej części Turcji. Warto pamiętać, że nie jest to typowa wyspa z piaszczystą plażą i hotelami. Gemiler Adası to miejsce, w którym historia nie znajduje się za muzealną szybą, a można ją odkrywać spacerując wśród ruin, patrząc na morze i próbując wyobrazić sobie, jak wyglądała wyspa ponad tysiąc lat temu.