Jedyne takie na świecie - miasto kotów.

Każdy, kto odwiedził Stambuł choć raz, z pewnością zauważył jedno - koty są dosłownie wszędzie. Spacerują ulicami, odpoczywają na murkach, śpią w meczetach, wygrzewają się na ławkach i cierpliwie czekają na swoją kolej przed restauracjami. Mówi się, że są pełnoprawnymi mieszkańcami miasta i jednym z jego najbardziej rozpoznawalnych symboli. Skąd jednak wzięła się ich ogromna liczba?

Historia stambulskich kotów sięga czasów Imperium Osmańskiego. W okresie świetności Konstantynopola handel morski był jednym z najważniejszych filarów gospodarki miasta. Statki przypływające z różnych zakątków świata oprócz cennych towarów często przywoziły również nieproszonych pasażerów - szczury. Gryzonie stanowiły poważne zagrożenie dla zapasów żywności oraz zdrowia mieszkańców, dlatego koty, jako naturalni drapieżnicy, szybko stały się niezastąpionymi sprzymierzeńcami człowieka.

Ich rola była tak ważna, że zaczęto otaczać je szczególnym szacunkiem. Wraz z rozwojem handlu do Imperium Osmańskiego trafiały również koty z różnych części świata, dzięki czemu ich populacja systematycznie rosła. Przez wieki stały się nieodłącznym elementem miejskiego krajobrazu i do dziś pomagają ograniczać liczbę gryzoni.

Szacunek Turków do kotów wynika jednak nie tylko z historii, ale również z religii. W kulturze islamskiej koty są darzone wyjątkową sympatią. Według tradycji prorok Mahomet bardzo je kochał i uważał za czyste zwierzęta przynoszące błogosławieństwo. Miał nawet ukochaną kotkę o imieniu Muezza, która często towarzyszyła mu na co dzień. Ta opowieść przez stulecia wpłynęła na sposób, w jaki mieszkańcy Turcji traktują koty.

Szacuje się, że obecnie na ulicach Stambułu żyje około 200 tysięcy bezdomnych kotów. Wiele stambuł czyków ma również koty w domach dlatego trudno określić jednoznacznie ile ich jest. Choć nie mają właścicieli, trudno nazwać je bezdomnymi. Mieszkańcy regularnie je dokarmiają, stawiają dla nich budki, zapewniają opiekę weterynaryjną i dbają o ich dobrostan. W wielu dzielnicach można spotkać miski z wodą oraz karmą wystawione przed sklepami, kawiarniami czy domami.

Koty są mile widziane niemal wszędzie. Bez problemu spotkacie je w meczetach, na bazarach, w restauracjach, parkach czy muzeach. Spacerując po placu Sultanahmet lub moście Galata, niemal na każdym kroku można natknąć się na śpiącego kota. Chętnie wylegują się również w ogrodach Pałacu Topkapi, gdzie od lat są nieodłącznymi mieszkańcami dawnych sułtańskich terenów.

Stambulskie koty są niezwykle spokojne i przyjazne. Nie boją się ludzi, często same podchodzą do turystów, domagając się chwili uwagi. Są symbolem wolności i wyjątkowej relacji między człowiekiem a zwierzęciem, która w Stambule trwa już od setek lat. Od 2025 roku w wielu częściach miasta pojawiły się również specjalne automaty z karmą dla kotów. Wrzucając niewielką monetę, zarówno mieszkańcy, jak i turyści mogą napełnić miseczkę i w prosty sposób wesprzeć swoich czworonożnych gospodarzy miasta.

Wiele osób zarzuca, że stambulskie koty nie mają dogodnych warunków do życia. Nic więc bardziej mylnego, klimat jest dla nich łagodny szczególnie zima, a jeśli chodzi o upalne lato wiele futrzaków szuka schronienia w cieniu bądź przesiadują w okolicy meczetów.

Imiona tureckich kotków są zazwyczaj pieszczotliwe. Typowe imiona to Pamuk czyli dosłownie ‘bawełna’, bądź Ponçik co można przetłumaczyć jako ‘pączuszek’. Nie można wątpić w kreatywność Turków jeśli chodzi o nadawanie imion.

Jeśli więc podczas zwiedzania Stambułu spotkacie kota leżącego na dywanie w meczecie, obserwującego przechodniów na bazarze czy wygrzewającego się w promieniach słońca nad Bosforem, pamiętajcie to nie przypadkowy bezdomny zwierzak. To jeden z najbardziej charakterystycznych mieszkańców tego niezwykłego miasta. Nie bez powodu Stambuł jest nazywany ‘Catstanbul’ jako miasto kotów.